แฟคตอริ่ง SME Bank ทางเลือกเงินทุนสำหรับธุรกิจที่ขายของแล้วต้องรอรับเงิน

หนึ่งในปัญหาที่เจ้าของกิจการ SME พบได้บ่อย ไม่ใช่การไม่มีลูกค้าหรือไม่มีงาน แต่กลับเป็นปัญหา “ขายสินค้าไปแล้ว แต่ยังไม่ได้รับเงิน”

โดยเฉพาะธุรกิจที่ขายสินค้าและบริการให้บริษัท องค์กร โรงงาน ผู้รับเหมารายใหญ่ หรือหน่วยงานต่าง ๆ ซึ่งมีเงื่อนไขการชำระเงินแบบ Credit Term เช่น 30 วัน 45 วัน 60 วัน หรือ 90 วัน

ในช่วงเวลาที่กำลังรอรับเงินจากลูกค้า ธุรกิจยังจำเป็นต้องมีเงินสำหรับค่าใช้จ่ายต่าง ๆ เช่น

• ซื้อวัตถุดิบรอบใหม่

• เติมสินค้าเข้าสต็อก

• จ่ายค่าแรงพนักงาน

• จ่ายค่าขนส่ง

• ค่าน้ำมัน

• ค่าเช่าโกดัง

• ค่าเครื่องจักร

• ชำระเจ้าหนี้การค้า

• รับออเดอร์ใหม่

รองรับงานที่เข้ามาพร้อมกันหลายโครงการ “แฟคตอริ่ง SME Bank คืออะไร?”

หรือ “มี Invoice แล้วสามารถนำมาขอเงินทุนหมุนเวียนได้หรือไม่?” คำตอบคือ ระบบการเงินมีผลิตภัณฑ์ที่เรียกว่า Factoring หรือ Invoice Financing ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อช่วยเปลี่ยนลูกหนี้การค้าที่ธุรกิจต้องรอรับเงินในอนาคต ให้กลายมาเป็นสภาพคล่องสำหรับใช้หมุนเวียนธุรกิจได้เร็วขึ้น ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายว่า Factoring / Invoice Financing เป็นการที่ผู้ขายสินค้านำใบแจ้งหนี้จากการส่งมอบสินค้าให้ลูกค้าเรียบร้อยแล้วไปใช้กับผู้ให้บริการแฟคตอริ่ง เพื่อรับเงินล่วงหน้า เหมาะกับธุรกิจที่ขายสินค้าและบริการแบบเครดิตให้แก่ลูกค้าองค์กร โดยเฉพาะกรณีที่ต้องรอรับเงินประมาณ 30–90 วัน SME Bank กับ SME D Bank ต่างกันหรือไม่? คำว่า SME Bank เป็นคำที่ผู้ประกอบการไทยคุ้นเคยและยังมีการค้นหาบนอินเทอร์เน็ตจำนวนมาก

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันชื่อที่ใช้คือ ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย (ธพว.)

ภาษาอังกฤษคือ Small and Medium Enterprise Development Bank of Thailand

หรือที่รู้จักในชื่อ

SME D Bank

โดยเป็นสถาบันการเงินเฉพาะกิจที่สังกัดกระทรวงการคลัง

ดังนั้น ผู้ที่ค้นหาคำว่า

• แฟคตอริ่ง SME Bank

• SME Bank Factoring

• สินเชื่อแฟคตอริ่ง SME Bank

• SME Bank Invoice Financing

ส่วนใหญ่มี Search Intent เดียวกัน คือกำลังมองหา แหล่งเงินทุนหมุนเวียนสำหรับธุรกิจ SME โดยใช้ Invoice หรือลูกหนี้การค้าเป็นฐานในการพิจารณา

ทั้งนี้ ผลิตภัณฑ์ เงื่อนไข วงเงิน และโครงการของ SME D Bank สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามช่วงเวลา ผู้ประกอบการจึงควรตรวจสอบผลิตภัณฑ์ปัจจุบันกับธนาคารโดยตรงก่อนสมัคร Factoring คืออะไร? Factoring หรือสินเชื่อแฟคตอริ่ง คือรูปแบบการจัดหาเงินทุนโดยใช้ ลูกหนี้การค้า หรือ Invoice ที่เกิดจากการขายสินค้าและบริการ เป็นองค์ประกอบสำคัญในการพิจารณา

อธิบายง่าย ๆ เช่น

บริษัท A เป็นโรงงานผลิตบรรจุภัณฑ์

บริษัท A ขายสินค้าให้บริษัท B จำนวน

1,000,000 บาท

แต่บริษัท B มี Credit Term

60 วัน

หมายความว่า บริษัท A ส่งสินค้าเรียบร้อยแล้ว แต่ต้องรออีกประมาณ 60 วันจึงจะได้รับเงิน

ในขณะเดียวกัน บริษัท A ต้องซื้อวัตถุดิบเพื่อผลิตสินค้าให้ลูกค้าอีกบริษัทหนึ่ง

หากต้องรอเงินครบ 60 วัน บริษัทอาจพลาดออเดอร์ใหม่

นี่คือจุดที่ Factoring สามารถเข้ามาช่วยเรื่องสภาพคล่องได้

บริษัท A อาจนำ Invoice หรือลูกหนี้การค้าที่เกิดขึ้นไปขอรับการพิจารณาจากผู้ให้บริการ Factoring

เมื่อผ่านการพิจารณา ผู้ประกอบการอาจได้รับเงินบางส่วนก่อนวันครบกำหนดชำระจริง เพื่อนำไปใช้หมุนเวียนในกิจการ

เมื่อถึงกำหนด ลูกหนี้การค้าจึงชำระเงินตามกระบวนการที่ผู้ให้บริการกำหนด

ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายหลักการของ Supply Chain Finance ในลักษณะคล้ายกัน คือผู้ขายสามารถใช้ลูกหนี้การค้าในช่วงรอรับเงินตาม Credit Term เพื่อเข้าถึงเงินทุนหมุนเวียนผ่านสถาบันการเงินหรือผู้ให้บริการที่ไม่ใช่ธนาคารได้ แฟคตอริ่งต่างจากสินเชื่อธุรกิจทั่วไปอย่างไร? ความแตกต่างสำคัญคือ Factoring ให้ความสำคัญกับธุรกรรมการค้าที่เกิดขึ้นจริง

ตัวอย่างเช่น

ธุรกิจขายสินค้าไปแล้ว↓ส่งสินค้าเรียบร้อย↓ออก Invoice↓ลูกค้ายืนยันรับสินค้า↓รอชำระเงินตาม Credit Term↓นำ Invoice เข้ารับการพิจารณา Factoring↓ได้รับเงินทุนบางส่วนมาใช้ก่อน

จึงต่างจากสินเชื่อธุรกิจทั่วไปที่อาจพิจารณาจากหลายองค์ประกอบ เช่น

• รายได้ของกิจการ

• Statement

• ผลประกอบการ

• อายุธุรกิจ

• กระแสเงินสด

• ประวัติทางการเงิน

• ภาระหนี้

• หลักประกัน

• ความสามารถในการชำระคืน

Factoring จะให้ความสำคัญเพิ่มเติมกับ

คุณภาพของลูกหนี้การค้าและความน่าเชื่อถือของ Invoice

ตัวอย่างการใช้แฟคตอริ่งในธุรกิจ SME

สมมติว่า

บริษัทผลิตสินค้าแห่งหนึ่งส่งสินค้าให้บริษัทขนาดใหญ่

ยอด Invoice = 800,000 บาท

Credit Term = 60 วัน

แต่บริษัทต้องใช้เงินประมาณ 400,000 บาท เพื่อซื้อวัตถุดิบสำหรับออเดอร์ใหม่ทันที

ถ้ารอครบ 60 วัน

อาจไม่มีเงินผลิตสินค้าใหม่

แต่ถ้าบริษัทสามารถนำ Invoice เดิมเข้าสู่กระบวนการ Factoring และผ่านการพิจารณา บริษัทอาจสามารถเปลี่ยนลูกหนี้ที่ยังไม่ถึงกำหนดรับเงิน ให้กลายเป็นสภาพคล่องบางส่วนสำหรับนำไปซื้อวัตถุดิบได้

ผลลัพธ์คือ

ไม่จำเป็นต้องปฏิเสธออเดอร์ใหม่เพียงเพราะเงินยังจมอยู่ในลูกหนี้การค้า

นี่คือเหตุผลที่ Factoring เหมาะกับธุรกิจ B2B อย่างมาก ธุรกิจแบบไหนเหมาะกับแฟคตอริ่ง SME?

Factoring ไม่ได้เหมาะกับทุกธุรกิจเท่ากัน

กลุ่มที่มักมีโครงสร้างธุรกิจเหมาะกับ Factoring ได้แก่

1. โรงงานผลิต

โรงงานจำนวนมากต้องซื้อวัตถุดิบก่อนผลิตสินค้า

หลังจากส่งสินค้าแล้ว ลูกค้าอาจมี Credit Term อีก 30–90 วัน

ทำให้เงินทุนหมุนเวียนถูกใช้ไปกับ

• วัตถุดิบ

• ค่าแรง

• ค่าไฟ

• เครื่องจักร

• ค่าขนส่ง

ก่อนจะได้รับเงินจากการขาย

Factoring จึงสามารถช่วยลดช่องว่างระหว่าง “วันที่ต้องจ่าย” กับ “วันที่ได้รับเงิน”

2. ธุรกิจค้าส่ง

ธุรกิจค้าส่งมักต้องซื้อสินค้าเข้าสต็อกจำนวนมาก

หากขายให้บริษัท ร้านค้า หรือเครือข่ายตัวแทนแบบเครดิต อาจเกิดลูกหนี้การค้าจำนวนมาก

เมื่อยอดขายเพิ่ม เงินกลับยิ่งจมอยู่ในลูกหนี้

ธุรกิจจึงอาจมียอดขายสูงแต่เงินสดในบัญชีไม่เพียงพอ

Factoring สามารถเป็นอีกเครื่องมือสำหรับบริหารสถานการณ์นี้

3. โลจิสติกส์และขนส่ง

ธุรกิจขนส่งต้องจ่ายค่าใช้จ่ายแทบทุกวัน เช่น

• ค่าน้ำมัน

• ค่าแรงคนขับ

• ค่าทางด่วน

• ค่าซ่อมรถ

• ค่ายาง

• ค่าบำรุงรักษา

แต่ลูกค้าบริษัทอาจชำระเงินในอีก 30–60 วัน

ดังนั้น Invoice ที่เกิดจากงานขนส่งจึงอาจมีบทบาทสำคัญในการเข้าถึงเงินทุนหมุนเวียน

4. ผู้รับเหมา

ผู้รับเหมามักเจอสถานการณ์

งานมี แต่เงินงวดยังไม่เข้า

ขณะที่ต้องจ่าย

• ค่าแรง

• ค่าวัสดุ

• ค่าเช่าเครื่องจักร

• ค่าผู้รับเหมาช่วง

Factoring หรือ Invoice Financing อาจเหมาะกับบางโครงสร้างงาน โดยเฉพาะกรณีมีเอกสารการส่งมอบและสิทธิเรียกร้องที่ชัดเจน

อย่างไรก็ตาม ธุรกิจรับเหมาต้องตรวจสอบรายละเอียดเอกสารและเงื่อนไขของผู้ให้บริการแต่ละราย เพราะ Invoice ของงานรับเหมาอาจมีเงื่อนไขแตกต่างจากการขายสินค้าทั่วไป

5. ธุรกิจให้บริการ B2B

เช่น

• บริษัททำความสะอาด

• บริษัทรักษาความปลอดภัย

• บริษัทจัดหาแรงงาน

• บริษัทซ่อมบำรุง

• บริษัท IT

• บริษัทออกแบบ

• บริษัทให้บริการแก่โรงงาน

บริษัทเหล่านี้อาจต้องจ่ายเงินเดือนพนักงานทุกเดือน แต่ลูกค้าชำระค่าบริการแบบ Credit Term

จึงเกิด Cash Flow Gap ได้เช่นเดียวกัน

6. ธุรกิจนำเข้าและจำหน่ายสินค้า

ธุรกิจนำเข้าต้องจ่ายค่าสินค้าหรือค่าใช้จ่ายบางส่วนก่อน

เมื่อสินค้ามาถึงไทยแล้ว ยังต้องขายแบบเครดิตให้ลูกค้าต่อ

จึงเกิดช่วงเวลาที่เงินทุนถูกล็อกอยู่ทั้งใน

สต็อก + ลูกหนี้การค้า

การบริหารเงินทุนหมุนเวียนจึงสำคัญมาก ทำไม SME ที่ยอดขายดี ยังมีปัญหา Cash Flow? หนึ่งในความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อยคือ

“ถ้ายอดขายดี ธุรกิจก็น่าจะมีเงินเยอะ”

ในความเป็นจริงไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น

สมมติธุรกิจมียอดขายเดือนละ

5 ล้านบาท

แต่ลูกค้าทั้งหมดมี Credit Term 60 วัน

หมายความว่าในแต่ละช่วงเวลา ธุรกิจอาจมีลูกหนี้การค้าค้างอยู่ประมาณหลายล้านบาท

ในขณะที่บริษัทต้องจ่ายเงินเดือนนี้ทันทีสำหรับ

• Supplier

• พนักงาน

• ค่าเช่า

• ขนส่ง

• ภาษี

• ค่าสาธารณูปโภค

ธุรกิจจึงสามารถมี

กำไรทางบัญชี

แต่ขณะเดียวกัน

ขาดเงินสด

ได้

นี่คือเหตุผลว่าทำไมเจ้าของกิจการจึงต้องมองทั้ง

ยอดขาย + กำไร + Cash Flow

ไปพร้อมกัน ทำไมต้องตรวจสอบ Invoice ให้ละเอียด?

หนึ่งในความเสี่ยงสำคัญของธุรกิจ Factoring คือ

Invoice ปลอม

และ

การนำ Invoice เดียวกันไปขอสินเชื่อหลายแห่ง หรือ Double Financing

ธนาคารแห่งประเทศไทยเคยชี้ว่าประเด็นเหล่านี้เป็นข้อจำกัดสำคัญที่ทำให้ผู้ให้บริการ Factoring ต้องระมัดระวังในการปล่อยสินเชื่อ และมีการพัฒนาระบบฐานข้อมูลกลางเพื่อช่วยลดความเสี่ยงดังกล่าว

ดังนั้น Invoice ที่มีเอกสารประกอบครบและตรวจสอบย้อนกลับได้ ย่อมมีความสำคัญต่อการพิจารณา

แฟคตอริ่ง SME Bank ต้องมีหลักทรัพย์หรือไม่?

ไม่ควรสรุปว่า Factoring ทุกผลิตภัณฑ์ “ไม่ใช้หลักทรัพย์แน่นอน”

เพราะเงื่อนไขแตกต่างกันตาม

• ผู้ให้บริการ

• ประเภทลูกหนี้

• คุณภาพ Invoice

• วงเงิน

• ประวัติธุรกิจ

• โครงสร้างธุรกรรม

• ความเสี่ยงของกิจการ

จุดเด่นของ Factoring คือการให้ความสำคัญกับลูกหนี้การค้าและ Invoice มากกว่าสินเชื่อบางประเภท

แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ประกอบการทุกคนจะได้รับวงเงินโดยไม่มีเงื่อนไขอื่น

ควรสอบถามรายละเอียดจากผู้ให้บริการก่อนตัดสินใจเสมอ

---